Gofal Cymdeithasol i Oedolion – Papur Ymgynghori Rhif 192 Comisiwn y Gyfraith

Cyflwynodd y Gynghrair ymateb manwl i’r ymgynghoriad hwn gan Gomisiwn y Gyfraith ym mis Mehefin 2010 yn dadlau yn erbyn y cynnig ar gyfer un statud i Gymru a Lloegr, gan awgrymu statud ar wahân i Gymru. Mae’r Gynghrair o’r farn bod Comisiwn y Gyfraith yn anfwriadol edrych ar y setliad datganoli yn y tymor byr heb ystyried beth fydd yn digwydd yn y 12 mis nesaf. Fel y mae’r adroddiad yn ei nodi, nid yw’r gwahaniaethau mor fawr â hynny ar hyn o bryd, ond y prif reswm am hyn yw’r broses araf bresennol o ddatganoli grym i Gynulliad Cenedlaethol Cymru dan Atodlen 5 Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Mae natur gyfyngedig y setliad datganoli cyfredol yn ei gwneud yn anodd iawn i Lywodraeth Cymru gyflwyno deddfwriaeth sylweddol yn ymwneud ag un maes. Er enghraifft, hyd yn oed ar ôl i’r rhan fwyaf o elfennau yn ymwneud â ffïoedd am wasanaethau gofal cymdeithasol gael eu datganoli yn 2008 a 2009, ni fyddai Llywodraeth Cymru wedi gallu cyflwyno deddfwriaeth newydd i ddisodli Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol Awdurdodau Lleol 1970 oherwydd y ffaith nad oedd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru y cymhwysedd deddfwriaethol yn y maes hwn. Yn hytrach, gwnaeth Mesur Ffïoedd am Wasanaethau Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2010 newidiadau i ddeddfwriaeth Cymru a Lloegr gan greu dryswch pellach i ddefnyddwyr gwasanaeth, yn hytrach na’u rhoi ar statud i Gymru. Ceir dadl gymhellol y byddai’r gwahaniaethau yng Nghyfraith Gofal Cymdeithasol Cymru a Lloegr yn fwy o lawer pe na byddai gwleidyddion a chyfreithwyr yng Nghymru yn cael eu cyfyngu gan y system bresennol. Er bod y papur ymgynghori yn dangos bod Comisiwn y Gyfraith yn ceisio sicrhau bod y statud arfaethedig yn “bodloni prawf y dyfodol”, er mwyn iddi allu bod yn sail i gyfraith gofal cymdeithasol ychwanegol yn y dyfodol, mae’n ymddangos mai ychydig o sylw a roddwyd i sicrhau bod y ddeddfwriaeth hon yn bodloni prawf y dyfodol yng Nghymru. Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi gofyn am refferendwm ar bwerau deddfu pellach i Gymru, a fydd yn digwydd yn 2011. Os yw hyn yn llwyddiannus, bydd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru gymhwysedd llawn ym maes gofal cymdeithasol, a hyd yn oed os yw’r refferendwm yn methu, y dybiaeth a oedd yn sail i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006 o’r dechrau oedd y byddai Cymru’n symud tuag at y pwerau hyn yn y pen draw. Cewch lawrlwytho copi o ymateb llawn y Gynghrair yn… Ymgynghoriad Comisiwn y Gyfraith ar ofal cymdeithasol i oedolion Papur briffio Cynghrair Niwrolegol Cymru – Ebrill 2010 (Saesneg yn unig)